خواجه نصير الدين الطوسي
241
تنسوخ نامه ايلخانى ( فارسى )
و از جمله معتمدان روايت است كه يكى از ايشان تاج الدين بلغارى بود ، كه در اين روزگار كسى ادويه بهتر از او نمىشناخت « 1 » . آن موضع كه گل از آنجا برمىداشتهاند ، آب دريا گرفته است . و از آن گل جز آنكه در خزاين « 2 » پادشاهان قديم مانده باشد « 3 » جائى ديگر بدست نمىآيد . شرح قصب الذريره ابو على گويد : بهترين او ياقوترنگ باشد . و چون قصب الذريره بدست نمىآيد ، و آنچه مىآورند نه آنست ، طبيبان بدل آن عدس مر به كار دارند . و متقدّمان گفتهاند : در ترياق نشايد بدل دارو « 4 » داروى ديگر به كار دارند ، از جهت آنكه ترياق عمل بخاصيّت كند ، و بدل را آن خاصيّت نباشد كه اصل را باشد . شرح ساذج هندى ابو على گويد : آنچه مىآورند ساذج « 5 » هندى نيست ، بسيار بار پادشاهان بطلب ساذج هندى كس فرستادند ، و حاصل نشد ، و بدست نيامد « 6 » . و چنين مىگويند : كه در اقصاى هندوستان در حوض خانهء
--> ( 1 ) - م : نشناخت ( 2 ) - م : خزينه ( 3 ) - كلمهء ( باشد ) در - م - نيست ( 4 ) - كلمهء ( دارو ) در - ج ، ن - نيست ( 5 ) - م : ساوج ( 6 ) - م : فرستادهاند و حاصل نشده و بدست نيامده .